Arkaplan: Madde kullanım bozukluklarının (MKB) ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite
bozukluğunun (DEHB) semptomları birbirleriyle fazlasıyla örtüşmektedir. Bu yüzden, MKB
hastalarında DEHB’nin varlığı sıklıkla gözden kaçmaktadır.
Amaç: Bu çalışmanın amacı, DEHB ile komorbiditeye sahip olan ve olmayan MKB hastaları ile
sağlıklı bireylerde Sürekli Performans Testi kullanılarak dikkat ve inhibisyon niteliklerini
tanımlamaktır. Dikkat ve inhibisyon alanlarında en şiddetli eksiklikleri yaşayan hastaların
komorbid hastalar olması beklenmiştir.
Metodlar: Görsel ve işitsel nitelikte çevresel çeldiricilere sahip olan MOXO Sürekli Performans
Testi 486 yetişkin bireye uygulanmıştır. Bu bireylerin 172’si sağlıklı, 56’sı yalnızca DEHB
hastası, 150’si yalnızca MKB hastası ve 108’i ise hem MKB hem de DEHB’ye sahip komorbid
bireylerdir.
Bulgular: Sağlıklı kontrol grubunun Sürekli Performans Testi’nde gösterdikleri performanslar,
üç klinik grubun test performansları ile kıyaslandığında daha iyiydi. Tek istisna, sağlıklı kontrol
grubunun performansının Zamanlama alanında DEHB hastalarınınkinden farklı olmamasıydı. 3
klinik grup, testin iki alanında birbirlerinden farklı performanslar sergilediler: (a) DEHB hastaları
(hem yalnızca DEHB’ye hem de MKB ile komorbiditeye sahip olan hastalar) yalnızca MKB’ye
sahip olan hastalara göre daha yüksek bir hiperaktivite seviyesi gösterdiler ve (b) DEHB
hastaları, MKB grubuna (hem yalnızca MKB’ye hem de DEHB ile komorbiditeye sahip olan
hastalar) kıyasla Zamanlama alanında daha doğru yanıtlar verdiler.
Sonuç: Sürekli Performans Testi; disinhibisyon, kötü zamanlama ve dikkatsizlik gibi DEHB ile
ilişkili eksikliklere karşı duyarlıdır. Test, sağlıklı kontrol grubu bireylerini yalnızca DEHB’ye,
yalnızca MKB’ye ve komorbid halde hem DEHB hem de MKB’ye sahip bireylerden tutarlı bir
şekilde ayırt edebilmiştir. Bulgularımız, DEHB ile MKB’yi planlama, çalışma belleği, karar
alma, inhibisyon kontrolü ve dikkat gibi kognitif alanlardaki çoklu sorunlarla ilişkilendiren
geçmiş çalışmalarla uyumluluk göstermektedir. Üç tanı grubunun kognitif performansları
arasında tutarlı farklar olmaması; madde kullanma yoğunluğundaki farklılıklar, madde tipi ve
kullanım süresi gibi çeşitli metodolojik unsurlarla ilişkilendirilebilir. Bulgularımız, motor
aktivitenin DEHB’nin önemli bir belirteci olduğu görüşünü desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Dikkat, Sürekli Performans
Testi, İnhibisyon, Madde Kullanım Bozukluğu